Sinüs ve kosinüs fonksiyonlarının bir lineer birleşimi olan \( a\sin{x} + b\cos{x} \) ifadesi verilmiş olsun. Bazı problemlerde bu formdaki bir ifadeyi tek bir sinüs ya da tek bir kosinüs ifadesine dönüştürmek işlemleri büyük ölçüde kolaylaştırır.
Öncelikle böyle bir dönüşümün nasıl yapılabileceğini somut bir örnek üzerinde gösterelim, ardından bu dönüşümün bir yöntem olarak bu formdaki ifadelere nasıl uygulanabileceğini göstereceğiz.
\( \sqrt{3}\sin{x} + \cos{x} \) ifadesini tek bir sinüs ifadesi şeklinde yazalım.
İfadeyi \( 2 \) parantezine alalım.
\( = 2\left( \dfrac{\sqrt{3}}{2}\sin{x} + \dfrac{1}{2}\cos{x} \right) \)
Dikkat edilirse parantez içindeki iki terimin katsayılarının kareleri toplamı bu işlem sonrasında 1 olur.
\( \left( \dfrac{\sqrt{3}}{2} \right)^2 + \left( \dfrac{1}{2} \right)^2 = 1 \)
Kareleri toplamı 1 olan bu iki sayı birim çember üzerindeki bir noktanın koordinatlarıdır. Birim çember üzerindeki her nokta bir açıya karşılık geldiğinden bu sayılar bir \( \theta \) açısının kosinüs ve sinüs değerleridir.
Bu örnek için \( \theta = \frac{\pi}{6} \) açısı bu koşulu sağlar.
\( \sin{\dfrac{\pi}{6}} = \dfrac{1}{2} \)
\( \cos{\dfrac{\pi}{6}} = \dfrac{\sqrt{3}}{2} \)
Bu iki trigonometrik oranı yukarıdaki ifadeye yerine koyalım.
\( = 2\left( \cos{\dfrac{\pi}{6}}\sin{x} + \sin{\dfrac{\pi}{6}}\cos{x} \right) \)
Parantez içindeki ifade aşağıdaki fonksiyonun sinüs toplam formülü açılımıdır.
\( = 2\sin\left( x + \dfrac{\pi}{6} \right) \)
Görülebileceği üzere, verilen iki terimli ifadeyi tek bir sinüs ifadesine dönüştürmüş olduk.
Yardımcı açı yöntemi (diğer bir adıyla trigonometrik R-yöntemi), \( a\sin{x} + b\cos{x} \) formundaki bir ifadeyi tek bir sinüs (\( R\sin(x + \theta) \)) ya da tek bir kosinüs (\( R\cos(x - \theta) \)) ifadesi şeklinde yazabilmemizi sağlar. Bu yöntemde kullanılan \( \theta \) açısı yardımcı açı olarak adlandırılır.
Bu yöntemi uygulamadan önce bilinmesi gereken iki önemli nokta aşağıdaki gibidir.
Yardımcı açı yönteminin birinci formunda \( a\sin{x} + b\cos{x} \) ifadesi tek bir sinüs ifadesine dönüştürülür. Bu dönüşümde \( R \) ve \( \theta \) değerleri \( a \) ve \( b \) katsayılarına göre aşağıda belirtilen şekilde hesaplanır.
\( a, b \ne 0 \) olmak üzere,
\( a\sin{x} + b\cos{x} = R\sin(x + \theta) \)
\( R = \sqrt{a^2 + b^2} \)
\( \tan{\theta} = \dfrac{b}{a} \)
\( \theta \) açısı \( (a, b) \) noktası ile aynı bölgede bulunan ve tanjant değeri \( \frac{b}{a} \) olan açıdır.
Aşağıdaki eşitliğin her \( x \) için sağlandığı \( R \) ve \( \theta \) değerlerini bulalım.
\( a\sin{x} + b\cos{x} = R\sin(x + \theta) \)
Eşitliğin sağ tarafında sinüs toplam formülünü kullanalım.
\( = R(\sin{x}\cos{\theta} + \cos{x}\sin{\theta}) \)
Parantezi dağıtalım.
\( = R\sin{x}\cos{\theta} + R\cos{x}\sin{\theta} \)
Terimlerin katsayılarını düzenleyelim.
\( = (R\cos{\theta})\sin{x} + (R\sin{\theta})\cos{x} \)
Elde ettiğimiz eşitlik aşağıdaki gibidir.
\( a\sin{x} + b\cos{x} = (R\cos{\theta})\sin{x} + (R\sin{\theta})\cos{x} \)
Bu eşitliğin her \( x \) için sağlanması için \( \sin{x} \) ve \( \cos{x} \) katsayıları ayrı ayrı birbirine eşit olmalıdır.
\( a = R\cos{\theta} \)
\( b = R\sin{\theta} \)
Her iki eşitliğin karesini alıp taraf tarafa toplayalım.
\( a^2 + b^2 = (R\cos{\theta})^2 + (R\sin{\theta})^2 \)
\( = R^2(\cos^2{\theta} + \sin^2{\theta}) \)
Pisagor özdeşliğini kullanalım.
\( = R^2 \)
Buna göre \( R \) değeri aşağıdaki gibi bulunur.
\( R = \pm \sqrt{a^2 + b^2} \)
\( R \)'nin hem pozitif hem negatif değerleri eşitliği sağlasa da bu yöntemde pozitif değeri kullanılır.
\( R = \sqrt{a^2 + b^2} \)
Yukarıda \( a \) ve \( b \) için bulduğumuz değerlerin oranını alalım.
\( \dfrac{b}{a} = \dfrac{R\sin{\theta}}{R\cos{\theta}} = \tan{\theta} \)
Buna göre \( \theta \) açısı tanjant değeri \( \frac{b}{a} \) olan açıdır.
Dolayısıyla \( R \) ve \( \theta \) değerleri burada bulduğumuz şekilde seçildiğinde \( a\sin{x} + b\cos{x} \) ifadesi her \( x \) için \( R\sin(x + \theta) \) ifadesine eşit olur.
\( a \) veya \( b \) katsayısı sıfır olduğunda ifade zaten tek bir sinüs ya da kosinüs ifadesi olur, dolayısıyla bu yöntemi uygulamaya gerek kalmaz.
Yardımcı açı yönteminin sinüs formunu bir örnek üzerinde gösterelim.
\( \cos{x} - \sin{x} \) ifadesini tek bir sinüs ifadesi şeklinde yazalım.
İfadeyi ilk terim sinüs olacak şekilde düzenleyelim.
\( \cos{x} - \sin{x} = -\sin{x} + \cos{x} \)
\( a = -1, \quad b = 1 \)
\( R = \sqrt{(-1)^2 + 1^2} = \sqrt{2} \)
\( (a, b) = (-1, 1) \) noktası II. bölgededir.
\( \tan{\theta} = \dfrac{b}{a} = \dfrac{1}{-1} = -1 \)
II. bölgede tanjant değeri \( -1 \) olan açı \( \theta = \frac{3\pi}{4} \) açısıdır.
Buna göre verilen ifadenin tek bir sinüs ifadesi şeklinde yazılışı aşağıdaki gibidir.
\( -\sin{x} + \cos{x} = \sqrt{2}\sin\left( x + \dfrac{3\pi}{4} \right) \)
Bulduğumuz ifadenin sinüs toplam formülünü kullanarak açılımını yazarak sonucun sağlamasını yapalım.
\( \sqrt{2}\sin\left( x + \dfrac{3\pi}{4} \right) = \sqrt{2}\left( \sin{x}\cos{\dfrac{3\pi}{4}} + \cos{x}\sin{\dfrac{3\pi}{4}} \right) \)
\( = \sqrt{2}\left( -\dfrac{\sqrt{2}}{2}\sin{x} + \dfrac{\sqrt{2}}{2}\cos{x} \right) \)
\( = -\sin{x} + \cos{x} \)
Yardımcı açı yönteminin ikinci formunda \( a\sin{x} + b\cos{x} \) ifadesi tek bir kosinüs ifadesine dönüştürülür. Bu dönüşümde \( R \) ve \( \theta \) değerleri \( a \) ve \( b \) katsayılarına göre aşağıda belirtilen şekilde hesaplanır.
\( a, b \ne 0 \) olmak üzere,
\( a\sin{x} + b\cos{x} = R\cos(x - \theta) \)
\( R = \sqrt{a^2 + b^2} \)
\( \tan{\theta} = \dfrac{a}{b} \)
\( \theta \) açısı \( (b, a) \) noktası ile aynı bölgede bulunan ve tanjant değeri \( \frac{a}{b} \) olan açıdır.
Aşağıdaki eşitliğin her \( x \) için sağlandığı \( R \) ve \( \theta \) değerlerini bulalım.
\( a\sin{x} + b\cos{x} = R\cos(x - \theta) \)
Eşitliğin sağ tarafında kosinüs fark formülünü kullanalım.
\( = R(\cos{x}\cos{\theta} + \sin{x}\sin{\theta}) \)
Parantezi dağıtalım.
\( = R\cos{x}\cos{\theta} + R\sin{x}\sin{\theta} \)
Terimlerin katsayılarını düzenleyelim.
\( = (R\cos{\theta})\cos{x} + (R\sin{\theta})\sin{x} \)
Elde ettiğimiz eşitlik aşağıdaki gibidir.
\( a\sin{x} + b\cos{x} = (R\sin{\theta})\sin{x} + (R\cos{\theta})\cos{x} \)
Bu eşitliğin her \( x \) için sağlanması için \( \sin{x} \) ve \( \cos{x} \) katsayıları ayrı ayrı birbirine eşit olmalıdır.
\( a = R\sin{\theta} \)
\( b = R\cos{\theta} \)
Her iki eşitliğin karesini alıp taraf tarafa toplayalım.
\( a^2 + b^2 = (R\sin{\theta})^2 + (R\cos{\theta})^2 \)
\( = R^2(\sin^2{\theta} + \cos^2{\theta}) \)
Pisagor özdeşliğini kullanalım.
\( = R^2 \)
Buna göre \( R \) değeri aşağıdaki gibi bulunur.
\( R = \pm \sqrt{a^2 + b^2} \)
\( R \)'nin hem pozitif hem negatif değerleri eşitliği sağlasa da bu yöntemde pozitif değeri kullanılır.
\( R = \sqrt{a^2 + b^2} \)
Yukarıda \( a \) ve \( b \) için bulduğumuz değerlerin oranını alalım.
\( \dfrac{a}{b} = \dfrac{R\sin{\theta}}{R\cos{\theta}} = \tan{\theta} \)
Buna göre \( \theta \) açısı tanjant değeri \( \frac{a}{b} \) olan açıdır.
Dolayısıyla \( R \) ve \( \theta \) değerleri burada bulduğumuz şekilde seçildiğinde \( a\sin{x} + b\cos{x} \) ifadesi her \( x \) için \( R\cos(x - \theta) \) ifadesine eşit olur.
Yardımcı açı yönteminin kosinüs formunu bir örnek üzerinde gösterelim.
\( -3\sin{x} - 3\sqrt{3}\cos{x} \) ifadesini tek bir kosinüs ifadesi şeklinde yazalım.
\( a = -3, \quad b = -3\sqrt{3} \)
\( R = \sqrt{(-3)^2 + (-3\sqrt{3})^2} = 6 \)
\( (b, a) = (-3\sqrt{3}, -3) \) noktası III. bölgededir.
\( \tan{\theta} = \dfrac{a}{b} = \dfrac{-3}{-3\sqrt{3}} = \dfrac{\sqrt{3}}{3} \)
III. bölgede tanjant değeri \( \frac{\sqrt{3}}{3} \) olan açı \( \theta = \frac{7\pi}{6} \) açısıdır.
Buna göre verilen ifadenin tek bir kosinüs ifadesi şeklinde yazılışı aşağıdaki gibidir.
\( -3\sin{x} - 3\sqrt{3}\cos{x} = 6\cos\left( x - \dfrac{7\pi}{6} \right) \)
Bulduğumuz ifadenin kosinüs fark formülünü kullanarak açılımını yazarak sonucun sağlamasını yapalım.
\( 6\cos\left( x - \dfrac{7\pi}{6} \right) = 6\left( \cos{x}\cos{\dfrac{7\pi}{6}} + \sin{x}\sin{\dfrac{7\pi}{6}} \right) \)
\( = 6\left( -\dfrac{\sqrt{3}}{2}\cos{x} - \dfrac{1}{2}\sin{x} \right) \)
\( = -3\sin{x} - 3\sqrt{3}\cos{x} \)
Yukarıda paylaştığımız iki form ve formülleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.
| Form | İfade | Denk İfade | Genlik (\( R \)) | Yardımcı Açı Bölgesi | Tanjant Değeri |
|---|---|---|---|---|---|
| Sinüs | \( {a\sin{x} + b\cos{x}} \) | \( {R\sin(x + \theta)} \) | \( {R = \sqrt{a^2 + b^2}} \) | \( (a, b) \) | \( \tan{\theta} = \dfrac{b}{a} \) |
| Kosinüs | \( {a\sin{x} + b\cos{x}} \) | \( {R\cos(x - \theta)} \) | \( {R = \sqrt{a^2 + b^2}} \) | \( (b, a) \) | \( \tan{\theta} = \dfrac{a}{b} \) |
Bu tabloda vurgulanması gereken birkaç nokta aşağıdaki gibidir.
Her ne kadar yardımcı açının bölgesi bilinse de aynı açıya \( 2\pi \) eklenerek ve çıkarılarak esas ölçüsü \( \theta \) olan sonsuz sayıda açı elde edilebilir. Bu seçimde kullanılan (matematiksel olarak aynı sonucu veren) iki farklı standart vardır.
Biz bu sitedeki örneklerde birinci standardı tercih edeceğiz.
Yardımcı açı yönteminin çok sayıda uygulaması vardır. Buna göre \( a\sin{x} + b\cos{x} \) formundaki bir ifade \( R\sin(x + \theta) \) ya da \( R\cos(x - \theta) \) formuna dönüştürülerek;
\( \sin{x} + \sqrt{3}\cos{x} \) ifadesini tek bir sinüs ifadesi şeklinde yazınız.
Çözümü GösterYardımcı açı yönteminin sinüs formunu kullanalım.
\( a = 1, \quad b = \sqrt{3} \)
\( R = \sqrt{1^2 + (\sqrt{3})^2} = 2 \)
\( (a, b) = (1, \sqrt{3}) \) noktası I. bölgededir.
\( \tan{\theta} = \dfrac{b}{a} = \dfrac{\sqrt{3}}{1} = \sqrt{3} \)
I. bölgede tanjant değeri \( \sqrt{3} \) olan açı \( \theta = \frac{\pi}{3} \) açısıdır.
Buna göre verilen ifadenin tek bir sinüs ifadesi şeklinde yazılışı aşağıdaki gibidir.
\( \sin{x} + \sqrt{3}\cos{x} = 2\sin\left( x + \dfrac{\pi}{3} \right) \)
\( \sqrt{6}\cos{x} - \sqrt{6}\sin{x} \) ifadesini tek bir sinüs ifadesi şeklinde yazınız.
Çözümü GösterYardımcı açı yönteminin sinüs formunu kullanalım.
İfadeyi ilk terim sinüs olacak şekilde düzenleyelim.
\( \sqrt{6}\cos{x} - \sqrt{6}\sin{x} = -\sqrt{6}\sin{x} + \sqrt{6}\cos{x} \)
\( a = -\sqrt{6}, \quad b = \sqrt{6} \)
\( R = \sqrt{(-\sqrt{6})^2 + (\sqrt{6})^2} = 2\sqrt{3} \)
\( (a, b) = (-\sqrt{6}, \sqrt{6}) \) noktası II. bölgededir.
\( \tan{\theta} = \dfrac{b}{a} = \dfrac{\sqrt{6}}{-\sqrt{6}} = -1 \)
II. bölgede tanjant değeri \( -1 \) olan açı \( \theta = \frac{3\pi}{4} \) açısıdır.
Buna göre verilen ifadenin tek bir sinüs ifadesi şeklinde yazılışı aşağıdaki gibidir.
\( -\sqrt{6}\sin{x} + \sqrt{6}\cos{x} = 2\sqrt{3}\sin\left( x + \dfrac{3\pi}{4} \right) \)
\( \dfrac{3}{2}\cos{x} + \dfrac{\sqrt{3}}{2}\sin{x} \) ifadesini tek bir kosinüs ifadesi şeklinde yazınız.
Çözümü GösterYardımcı açı yönteminin kosinüs formunu kullanalım.
İfadeyi ilk terim sinüs olacak şekilde düzenleyelim.
\( \dfrac{3}{2}\cos{x} + \dfrac{\sqrt{3}}{2}\sin{x} = \dfrac{\sqrt{3}}{2}\sin{x} + \dfrac{3}{2}\cos{x} \)
\( a = \dfrac{\sqrt{3}}{2}, \quad b = \dfrac{3}{2} \)
\( R = \sqrt{\left( \dfrac{\sqrt{3}}{2} \right)^2 + \left( \dfrac{3}{2} \right)^2} = \sqrt{3} \)
\( (b, a) = (\frac{3}{2}, \frac{\sqrt{3}}{2}) \) noktası I. bölgededir.
\( \tan{\theta} = \dfrac{a}{b} = \dfrac{\frac{\sqrt{3}}{2}}{\frac{3}{2}} = \dfrac{\sqrt{3}}{3} \)
I. bölgede tanjant değeri \( \frac{\sqrt{3}}{3} \) olan açı \( \theta = \frac{\pi}{6} \) açısıdır.
Buna göre verilen ifadenin tek bir kosinüs ifadesi şeklinde yazılışı aşağıdaki gibidir.
\( \dfrac{\sqrt{3}}{2}\sin{x} + \dfrac{3}{2}\cos{x} = \sqrt{3}\cos\left( x - \dfrac{\pi}{6} \right) \)
\( \dfrac{1}{2}\sin{x} - \dfrac{\sqrt{3}}{2}\cos{x} \) ifadesini tek bir sinüs ifadesi şeklinde yazınız.
Çözümü GösterYardımcı açı yönteminin sinüs formunu kullanalım.
\( a = \dfrac{1}{2}, \quad b = -\dfrac{\sqrt{3}}{2} \)
\( R = \sqrt{\left( \dfrac{1}{2} \right)^2 + \left( -\dfrac{\sqrt{3}}{2} \right)^2} = 1 \)
\( (a, b) = (\frac{1}{2}, -\frac{\sqrt{3}}{2}) \) noktası IV. bölgededir.
\( \tan{\theta} = \dfrac{b}{a} = \dfrac{-\frac{\sqrt{3}}{2}}{\frac{1}{2}} = -\sqrt{3} \)
IV. bölgede tanjant değeri \( -\sqrt{3} \) olan açı \( \theta = \frac{5\pi}{3} \) açısıdır.
Buna göre verilen ifadenin tek bir sinüs ifadesi şeklinde yazılışı aşağıdaki gibidir.
\( \dfrac{1}{2}\sin{x} - \dfrac{\sqrt{3}}{2}\cos{x} = \sin\left( x + \dfrac{5\pi}{3} \right) \)
\( -2\sqrt{3}\sin{x} - 2\cos{x} \) ifadesini tek bir kosinüs ifadesi şeklinde yazınız.
Çözümü GösterYardımcı açı yönteminin kosinüs formunu kullanalım.
\( a = -2\sqrt{3}, \quad b = -2 \)
\( R = \sqrt{(-2\sqrt{3})^2 + (-2)^2} = 4 \)
\( (b, a) = (-2, -2\sqrt{3}) \) noktası III. bölgededir.
\( \tan{\theta} = \dfrac{a}{b} = \dfrac{-2\sqrt{3}}{-2} = \sqrt{3} \)
III. bölgede tanjant değeri \( \sqrt{3} \) olan açı \( \theta = \frac{4\pi}{3} \) açısıdır.
Buna göre verilen ifadenin tek bir kosinüs ifadesi şeklinde yazılışı aşağıdaki gibidir.
\( -2\sqrt{3}\sin{x} - 2\cos{x} = 4\cos\left( x - \dfrac{4\pi}{3} \right) \)
\( -\sin{x} + 3\cos{x} \) ifadesini tek bir sinüs ifadesi şeklinde yazınız (açı ölçüsü için hesap makinesi kullanabilirsiniz).
Çözümü GösterYardımcı açı yönteminin sinüs formunu kullanalım.
\( a = -1, \quad b = 3 \)
\( R = \sqrt{(-1)^2 + 3^2} = \sqrt{10} \)
\( (a, b) = (-1, 3) \) noktası II. bölgededir.
\( \tan{\theta} = \dfrac{b}{a} = \dfrac{3}{-1} = -3 \)
II. bölgede tanjant değeri \( -3 \) olan açıyı bulmak için hesap makinesi kullanalım.
\( \theta \approx 108,43^{\circ} \)
Buna göre verilen ifadenin tek bir sinüs ifadesi şeklinde yazılışı aşağıdaki gibidir.
\( -\sin{x} + 3\cos{x} = \sqrt{10}\sin(x + 108,43^{\circ}) \)
\( \sqrt{2}\cos{x} - \sqrt{7}\sin{x} \) ifadesini tek bir kosinüs ifadesi şeklinde yazınız (açı ölçüsü için hesap makinesi kullanabilirsiniz).
Çözümü GösterYardımcı açı yönteminin kosinüs formunu kullanalım.
İfadeyi ilk terim sinüs olacak şekilde düzenleyelim.
\( \sqrt{2}\cos{x} - \sqrt{7}\sin{x} = -\sqrt{7}\sin{x} + \sqrt{2}\cos{x} \)
\( a = -\sqrt{7}, \quad b = \sqrt{2} \)
\( R = \sqrt{(-\sqrt{7})^2 + (\sqrt{2})^2} = 3 \)
\( (b, a) = (\sqrt{2}, -\sqrt{7}) \) noktası IV. bölgededir.
\( \tan{\theta} = \dfrac{a}{b} = \dfrac{-\sqrt{7}}{\sqrt{2}} = -\dfrac{\sqrt{14}}{2} \)
IV. bölgede tanjant değeri \( -\frac{\sqrt{14}}{2} \) olan açıyı bulmak için hesap makinesi kullanalım.
\( \theta \approx 298,13^{\circ} \)
Buna göre verilen ifadenin tek bir kosinüs ifadesi şeklinde yazılışı aşağıdaki gibidir.
\( -\sqrt{7}\sin{x} + \sqrt{2}\cos{x} = 3\cos(x - 298,13^{\circ}) \)
\( -12\sin{x} - 5\cos{x} \) ifadesini tek bir sinüs ifadesi şeklinde yazınız (açı ölçüsü için hesap makinesi kullanabilirsiniz).
Çözümü GösterYardımcı açı yönteminin sinüs formunu kullanalım.
\( a = -12, \quad b = -5 \)
\( R = \sqrt{(-12)^2 + (-5)^2} = 13 \)
\( (a, b) = (-12, -5) \) noktası III. bölgededir.
\( \tan{\theta} = \dfrac{b}{a} = \dfrac{-5}{-12} = \dfrac{5}{12} \)
III. bölgede tanjant değeri \( \frac{5}{12} \) olan açıyı bulmak için hesap makinesi kullanalım.
\( \theta \approx 202,62^{\circ} \)
Buna göre verilen ifadenin tek bir sinüs ifadesi şeklinde yazılışı aşağıdaki gibidir.
\( -12\sin{x} - 5\cos{x} = 13\sin(x + 202,62^{\circ}) \)
\( -\dfrac{3\pi}{4} \le x \le \dfrac{\pi}{4} \) olmak üzere,
\( f(x) = \sin{x} + \cos{x} + 4 \) olduğuna göre, \( f^{-1}(x) \) fonksiyonunu bulunuz.
Çözümü GösterYardımcı açı yönteminin sinüs formunu kullanalım.
\( a = 1, \quad b = 1 \)
\( R = \sqrt{1^2 + 1^2} = \sqrt{2} \)
\( (a, b) = (1, 1) \) noktası I. bölgededir.
\( \tan{\theta} = \dfrac{1}{1} = 1 \)
I. bölgede tanjant değeri \( 1 \) olan açı \( \theta = \frac{\pi}{4} \) açısıdır.
Buna göre verilen ifadenin tek bir sinüs ifadesi şeklinde yazılışı aşağıdaki gibidir.
\( f(x) = \sqrt{2}\sin\left( x + \dfrac{\pi}{4} \right) + 4 \)
Bu fonksiyonun tersini almak için \( x \)'i yalnız bırakalım.
\( y = \sqrt{2}\sin\left( x + \dfrac{\pi}{4} \right) + 4 \)
\( \sqrt{2}\sin\left( x + \dfrac{\pi}{4} \right) = y - 4 \)
\( \sin\left( x + \dfrac{\pi}{4} \right) = \dfrac{\sqrt{2}(y - 4)}{2} \)
\( x + \dfrac{\pi}{4} = \arcsin\left( \dfrac{\sqrt{2}(y - 4)}{2} \right) \)
\( x = \arcsin\left( \dfrac{\sqrt{2}(y - 4)}{2} \right) - \dfrac{\pi}{4} \)
\( x \) ve \( y \) değişkenlerini aralarında yer değiştirdiğimizde \( y = f^{-1}(x) \) fonksiyonunu buluruz.
\( y = f^{-1}(x) = \arcsin\left( \dfrac{\sqrt{2}(x - 4)}{2} \right) - \dfrac{\pi}{4} \)